काठमाडौं । बाहिर झरी परिरहेको छ, मौसम चिसिएको छ र हातमा तातो कफीको कप छ । धेरैका लागि वर्षाको योभन्दा मनपर्ने दृश्य सायदै होला । कसैका लागि कफी दिन सुरु गर्ने ऊर्जा हो भने कसैका लागि कामको थकान र निद्रा भगाउने साथी ।
तर झरीसँगै पेटले पनि समस्या देखाउन थाल्यो भने यही कफीको कप भारी पर्न सक्छ ।
वर्षायाममा ग्यास, एसिडिटी, पेट फुल्ने, पेट दुख्ने, वाकवाकी तथा झाडापखालाजस्ता समस्या देखिन सक्छन् । यस्तो अवस्थामा कफीले पेटको समस्या थप बढाउँछ कि भन्ने प्रश्न स्वाभाविक हुन्छ ।
कफी छाड्नैपर्छ त ?
वर्षा लाग्यो भन्दैमा कफी पूर्ण रूपमा बन्द गर्नुपर्ने हुँदैन । स्वस्थ व्यक्तिले आफ्नो शरीरले सहने मात्रामा कफी पिउन सक्छन् । सामान्यतः दिनमा एक–दुई कप कफी धेरैका लागि पर्याप्त हुन सक्छ ।
तर पेट संवेदनशील छ, पहिले नै ग्यास्ट्रिक वा एसिडिटीको समस्या छ अथवा कफी पिएपछि पेट असहज हुने गरेको छ भने सावधानी अपनाउनुपर्छ ।
वर्षायाममा वातावरणमा आद्र्रता र तापक्रम बढ्दा विभिन्न ब्याक्टेरिया तथा फंगल फैलिन अनुकूल वातावरण बन्न सक्छ । दूषित खाना र पानीका कारण पेटमा संक्रमण हुने सम्भावना पनि बढ्छ ।
सडकछेउका खानेकुरा, अस्वच्छ पानी, लामो समय काटेर राखिएका फलफूल तथा दूषित बरफको सेवनले पेटसम्बन्धी समस्या निम्त्याउन सक्छ । मौसम परिवर्तनका कारण पाचन प्रणाली संवेदनशील हुने व्यक्तिमा समस्या झन् बढ्न सक्छ ।
कफीले कसरी बढाउँछ एसिडिटी ?
कफीमा रहेको क्याफिनले केही मानिसमा पेटको अम्ल उत्पादन र पाचन प्रणालीको गतिविधि बढाउन सक्छ । त्यसैले कफी पिएपछि छाती वा पेट पोल्ने, अमिलो डकार आउने, वाकवाकी लाग्ने वा पेट असहज हुने हुन सक्छ ।
विशेषगरी ग्यास्ट्रिक, एसिडिटी, पेटको अल्सर वा संवेदनशील पेट भएका व्यक्तिले कफी पिउँदा आफ्नो शरीरको प्रतिक्रिया हेर्नुपर्छ ।
इरिटेबल बाउल सिन्ड्रोम (आईबीएस) भएका केही व्यक्तिमा पनि कफीले पेट दुख्ने, पेट फुल्ने वा दिसाको बानीमा परिवर्तन हुनेजस्ता लक्षण बढाउन सक्छ । कफीले आईबीएस गराउँछ भन्ने होइन, तर केही व्यक्तिमा यो लक्षण बढाउने कारण बन्न सक्छ ।
कफी पिउँदा यी कुरा सम्झनुहोस्
खाली पेटमा कफी नपिउनुहोस् । बिहान उठ्नेबित्तिकै कफी पिउने बानीले केही व्यक्तिमा एसिडिटी र पेटको असहजता बढाउन सक्छ । केही खानेकुरा खाएपछि कफी पिउनु राम्रो हुन्छ ।
खाना खाएलगत्तै कफी नपिउनुहोस् । खाना र कफीबीच करिब ३०–४५ मिनेटको अन्तर राख्दा राम्रो हुन्छ ।
धेरै कडा कफीबाट नखानुहोस् । दिनमा धेरै कप कडा वा ब्ल्याक कफी पिउने बानी छ भने मात्रा घटाउनु उपयुक्त हुन्छ । पेट संवेदनशील हुनेले हल्का कफी रोज्न सक्छन् ।
अन्ततः कफी कि स्वास्थ्य ?
कफीमा एन्टिअक्सिडेन्टलगायत केही उपयोगी यौगिक पनि पाइन्छन् । त्यसैले वर्षायाममा कफीलाई नै स्वास्थ्यको मुख्य शत्रु ठान्नुपर्ने हुँदैन ।
मुख्य कुरा हो—मात्रा, समय र आफ्नो शरीरको प्रतिक्रिया ।
कफी पिएपछि बारम्बार पेट पोल्ने, ग्यास बढ्ने, पेट दुख्ने वा दिसासम्बन्धी समस्या देखिन्छ भने कफीको मात्रा घटाउनु उचित हुन्छ । समस्या लगातार भइरहेमा चिकित्सकसँग परामर्श लिनुपर्छ ।
त्यसैले झरी पर्दा तातो कफीको कप समाउन डराउनुपर्दैन । तर कफीको चुस्कीसँगै आफ्नो पेटले दिएको संकेत पनि सुन्न भने बिर्सनु हुँदैन ।
