काठमाडौं । अमेरिका र इरानबीच लामो समयदेखि जारी तनाव अन्त्य गर्ने उद्देश्यसहित महत्वपूर्ण १४ बुँदे सम्झौता लगभग अन्तिम चरणमा पुगेको अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सले जनाएको छ । आगामी ४८ घण्टाभित्र यसबारे औपचारिक स्पष्टता आउने अपेक्षा गरिएको हो ।
समाचारअनुसार प्रस्तावित सम्झौतामा इरानले आफ्नो आणविक संवद्र्धन गतिविधिमा अस्थायी रोक लगाउने प्रतिबद्धता जनाउनेछ भने अमेरिकाले इरानमाथि लगाइएका केही आर्थिक प्रतिबन्धहरू खुकुलो पार्नेछ । साथै, इरानको रोक्का गरिएको अर्बौं डलर बराबरको सम्पत्ति फुकुवा गर्ने र होर्मुज जलमार्गमा लगाइएका केही आवागमन प्रतिबन्धहरू हटाउने विषय पनि समेटिएको छ ।
सम्झौताको प्रारम्भिक चरणमा ३० दिनको वार्ता अवधि तोकिने तयारी गरिएको छ । यस अवधिमा विस्तृत छलफल हुने र यदि वार्ता असफल भएमा अमेरिका पुनः नाकाबन्दी वा सैन्य कारबाहीतर्फ जान सक्ने शर्त पनि समावेश रहेको बताइएको छ ।
वार्तामा अमेरिकी दूत स्टिभ विट्कोफ, जेरेड कुशनर तथा इरानी अधिकारीहरूको सहभागिता रहेको उल्लेख छ । यस प्रक्रियामा पाकिस्तानले मध्यस्थकर्ताको भूमिका निर्वाह गरिरहेको छ । गत महिना पाकिस्तानमा शान्ति वार्ता पनि आयोजना गरिएको थियो ।
यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले होर्मुज जलमार्गमा सुरक्षाका लागि सुरु गरिएको “प्रोजेक्ट फ्रिडम” नामक नौसैनिक अभियानलाई अस्थायी रूपमा रोक्ने निर्णय गरेका छन्, जसलाई वार्तामा सकारात्मक प्रगतिको संकेतका रूपमा हेरिएको छ ।
हालै मात्र होर्मुज जलमार्गमा एउटा फ्रान्सेली कन्टेनर जहाजमाथि आक्रमण हुँदा चालक दलका सदस्य घाइते भएका थिए । फेब्रुअरीयता यो जलमार्ग तनावका कारण लगभग अवरुद्ध अवस्थामा रहेको छ ।
सम्झौताको सम्भावनाले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ । कच्चा तेलको मूल्य करिब आठ प्रतिशतले घट्दै प्रतिब्यारेल १०० अमेरिकी डलर हाराहारीमा पुगेको छ भने विश्वका प्रमुख शेयर बजारहरूमा वृद्धि देखिएको छ ।
यसैबीच, इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले तेहरान न्यायोचित र व्यापक सम्झौताका लागि तयार रहेको बताएका छन् ।
