काठमाडौं, ३ चैत । इरानसँग अमेरिका र इजरायलबीच बढ्दो तनावका कारण सम्भावित इन्धन संकटलाई ध्यानमा राख्दै श्रीलङ्काले ऊर्जा बचतका लागि हप्तामा तीन दिन सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेको छ ।
श्रीलङ्काका राष्ट्रपति अनुर कुमार दिशानायकले वरिष्ठ सरकारी अधिकारीहरूसँगको आपतकालीन बैठकपछि यस्तो निर्णय गरिएको जानकारी दिएका छन् । उनले सम्भावित खराब अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै देशलाई तयारी अवस्थामा राख्नुपर्ने बताए ।
खाडी क्षेत्रबाट पेट्रोलियम पदार्थ आयात हुने मुख्य समुद्री मार्ग ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ अवरुद्ध हुन सक्ने जोखिम बढेपछि तेल आपूर्तिमा समस्या आउन सक्ने अनुमान गरिएको छ । यही सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै श्रीलङ्काले ऊर्जा बचत गर्ने उपायहरू लागू गर्न थालेको हो ।
सरकारले अब प्रत्येक बुधवार सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेको छ। यो व्यवस्था शैक्षिक संस्थामा पनि लागू हुनेछ। तर स्वास्थ्य, अध्यागमन लगायत अत्यावश्यक सेवाहरूमा भने यो नियम लागू नहुने बताइएको छ । सरकारी कार्यालयहरू लगातार तीन दिन बन्द नहोस् भन्ने उद्देश्यले शुक्रवारको सट्टा बुधवार बिदा दिने व्यवस्था गरिएको अधिकारीहरूले बताएका छन् ।
यससँगै सरकारले सवारीसाधनका लागि इन्धन कोटा प्रणाली पनि लागू गरेको छ । नयाँ व्यवस्थाअनुसार निजी कारले अधिकतम १५ लिटर र मोटरसाइकलले ५ लिटर मात्र इन्धन पाउनेछन्। सीमित इन्धन वितरणको यो निर्णयलाई लिएर सर्वसाधारणबाट गुनासो समेत आउन थालेको छ ।
यसअघि सन् २०२२ मा आर्थिक संकटका बेला पनि श्रीलङ्काले यस्तै कोटा प्रणाली लागू गरेको थियो ।
इरानमाथि अमेरिका र इजरायलको आक्रमणपछि होर्मुज नाकामा तनाव बढ्दै जाँदा विश्व बजारमा तेलको मूल्य पनि बढिरहेको छ । यसको प्रभाव एशियाली देशहरूमा प्रत्यक्ष देखिन थालेको छ ।
ऊर्जा संकटबाट जोगिन विभिन्न एशियाली देशहरूले पनि अलग–अलग उपाय अपनाइरहेका छन् । थाइल्याण्डमा एअर कन्डिसनको प्रयोग घटाउन र हल्का कपडा लगाउन आग्रह गरिएको छ भने म्यान्मारमा सवारीसाधनहरूलाई दिन बिराएर सञ्चालन गर्न नियम लागू गरिएको छ ।
त्यस्तै बंगलादेशमा विद्युत कटौती र शैक्षिक बिदा, फिलिपिन्समा घरबाटै काम गर्ने व्यवस्था तथा भियतनाममा सार्वजनिक यातायात प्रयोग गर्न प्रोत्साहन गर्ने नीति लागू गरिएको छ ।
विशेषज्ञहरूले भने होर्मुज नाकाको अवस्था थप जटिल बने ऊर्जा संकट एशिया मात्र नभई विश्वभर गहिरिने खतरा रहेको चेतावनी दिएका छन् ।
