उत्तर कोरियाले आइतबार समुद्रतर्फ लक्षित गर्दै छोटो दूरीका धेरै ब्यालेस्टिक मिसाइल प्रक्षेपण गरेपछि कोरियाली प्रायद्वीपमा सुरक्षा अवस्था पुनः तनावपूर्ण बनेको छ। केही दिनअघि मात्र संयुक्त राष्ट्रसङ्घको आणविक निगरानी निकायले प्योङयाङले आणविक हतियार विकासमा उल्लेखनीय प्रगति गरिरहेको चेतावनी दिएको पृष्ठभूमिमा भएको यो परीक्षणलाई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा गम्भीर रूपमा लिइएको छ।
दक्षिण कोरियाली सेनाका अनुसार मिसाइलहरू सिन्पो क्षेत्रबाट प्रक्षेपण गरिएका थिए र करिब १४० किलोमिटर उडानपछि पूर्वी समुद्री क्षेत्रमा खसेका थिए। घटनापछि दक्षिण कोरियाले सम्भावित सुरक्षा चुनौतीलाई ध्यानमा राख्दै पूर्ण सतर्कता अपनाएको छ र संयुक्त राज्य अमेरिका तथा जापानसँग सूचना आदान–प्रदानलाई तीव्र बनाएको जनाएको छ।
दक्षिण कोरियाको राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले आकस्मिक बैठक बस्दै उत्तर कोरियाका निरन्तर क्षेप्यास्त्र गतिविधिप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेको छ। अधिकारीहरूले यस्ता गतिविधि तत्काल रोक्न आग्रह गरेका छन्। विशेषगरी, यो परीक्षण दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति विदेश भ्रमणमा निस्कनु केही घण्टाअघि भएको कारण समयलाई लिएर पनि विश्लेषण भइरहेको छ।
अमेरिका र जापानले पनि प्रक्षेपणको पुष्टि गरेका छन्। अमेरिकी इन्डो–प्यासिफिक कमान्डले क्षेत्रीय स्थिरता र सहयोगी देशहरूको सुरक्षाप्रति प्रतिबद्धता जनाएको छ भने जापानले यो कदमले अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति र संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय प्रस्तावहरूको उल्लङ्घन गरेको भन्दै कडा विरोध जनाएको छ।
सिन्पो क्षेत्र उत्तर कोरियाको पूर्वी तटमा पर्ने महत्त्वपूर्ण सैन्य तथा औद्योगिक केन्द्र हो, जहाँ पनडुब्बी निर्माणका लागि प्रमुख शिपयार्ड रहेको बताइन्छ। दक्षिण कोरियाली सञ्चारमाध्यमहरूले प्रक्षेपण पनडुब्बीबाट भएको हो वा जमिनबाट भन्ने विषयमा अनुसन्धान भइरहेको जनाएका छन्।
यदि पनडुब्बीबाट परीक्षण भएको पुष्टि भएमा यो चार वर्षपछि उत्तर कोरियाको पहिलो पनडुब्बी–आधारित ब्यालेस्टिक मिसाइल परीक्षण हुनेछ। यसलाई रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिन्छ, किनकि पानीमुनिबाट गरिएको प्रक्षेपण पत्ता लगाउन कठिन हुने भएकाले सुरक्षा चुनौती बढ्छ।
उत्तर कोरियाले पछिल्ला महिनाहरूमा लगातार हतियार परीक्षणहरू गर्दै आएको छ। गत साता नेता किम जोङ उनले युद्धपोतबाट गरिएको क्षेप्यास्त्र परीक्षण निरीक्षण गरेका थिए भने त्यसअघि पनि विभिन्न नयाँ हतियार प्रणालीहरूको परीक्षण गरिएको दाबी गरिएको थियो।
सन् २०१९ मा अमेरिका–उत्तर कोरिया आणविक वार्ता विफल भएपछि प्योङयाङले आफ्नो सैन्य कार्यक्रम विस्तारलाई तीव्र बनाएको देखिन्छ। यद्यपि भविष्यमा वार्ता सम्भावनाबारे संकेतहरू देखिए पनि आणविक निःशस्त्रीकरणको सर्तलाई लिएर दुबै पक्षबीच मतभेद कायम छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार पछिल्ला गतिविधिहरू उत्तर कोरियाले आगामी कूटनीतिक वार्तामा आफ्नो मोलतोल क्षमता बलियो बनाउन अपनाएको रणनीति पनि हुन सक्छ। यसैबीच अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सीले उत्तर कोरियामा आणविक उत्पादन गतिविधि तीव्र रूपमा बढिरहेको जनाएको छ, जसले उसको आणविक क्षमता अझ विस्तार भइरहेको संकेत गर्छ।
