काठमाडौं । सरकारी कार्यालय वा कुनै पनि औपचारिक सेवाबाट पारिश्रमिक लिने, व्यापार–व्यवसाय गर्ने वा परामर्श सेवाबाट आम्दानी गर्ने व्यक्तिले पाँच हजार रुपैयाँभन्दा माथिको भुक्तानी गर्दा स्थायी लेखा नम्बर (प्यान) अनिवार्य हुने नियम छ । यद्यपि ‘आयस्रोत छैन, तर कारोबार छ’ भन्ने नयाँ शैलीमा ६ जना मन्त्रीहरूको सम्पत्ति विवरणले भने फरक कथा सुनाएको देखिन्छ ।
आइतबार सार्वजनिक भएको मन्त्रिपरिषद् सदस्यहरूको सम्पत्ति विवरणअनुसार, शिक्षामन्त्रीसहित ६ मन्त्रीहरूले आफूलाई या त “आयस्रोतविहीन” देखाएका छन्, या त “साधारण गुजारा मात्र गर्ने” वर्गमा राखेका छन् । तर रोचक कुरा के छ भने, उनीहरूको बैंक खातादेखि सम्पत्तिसम्म भने करोडौंको छ ।
सरकारले २०७६ साउन १ गतेदेखि ‘एक व्यक्ति, एक प्यान’ नीति लागू गरे पनि ती ६ मन्त्रीहरूको विवरणमा प्यान नम्बर कतै भेटिँदैन । अझ रोचक कुरा, करयोग्य आय हुने अवस्थामा प्यान अनिवार्य हुने कानुनी व्यवस्था भए पनि विवरणले भने “अपवाद पनि चल्छ कि क्या हो?” भन्ने प्रश्न उठाइदिएको छ ।
काठमाडौं । नयाँ वर्ष २०८३ सालको पहिलो दिन (वैशाख १) मा देशभर उल्लेखनीय वर्षा छैन । जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार सीमित स्थानहरूमा मात्रै हल्का वर्षाको सम्भावना छ ।
विशेषगरी पहाडी भूभागका एक–दुई स्थानमा स्थानीय वायुको प्रभावका कारण हल्का वर्षा हुन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ । दिउँसोको समयमा हिमाली क्षेत्रका केही स्थानहरू साथै कोसी र गण्डकी प्रदेशका पहाडी भूभागमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित हल्का वर्षा वा हिमपात हुन सक्ने सम्भावना छ ।
हाल देशमा पश्चिमी वायु तथा स्थानीय वायुको आंशिक प्रभाव छ । कोसी र गण्डकी प्रदेशका पहाडी क्षेत्र तथा हिमाली भूभागमा सामान्य बदली रहेको छ भने अन्य पहाडी क्षेत्रमा आंशिक बदली र तराई क्षेत्रमा मौसम मुख्यतया सफा रहेको महाशाखाले जनाएको छ ।
रातिको समयमा पनि हिमाली भूभागमा सामान्य बदली रहने, पहाडी क्षेत्रमा आंशिक बदली रहने तथा तराई क्षेत्रमा मौसम प्रायः सफा रहने अनुमान गरिएको छ । साथै कोसी, वाग्मती, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका हिमाली क्षेत्रका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन/चट्याङसहित हल्का वर्षा वा हिमपातको सम्भावना छ ।
काठमाडौं । आजबाट विक्रम संवत् २०८३ को सुरुआत भएसँगै देशभर नयाँ वर्ष उत्साहपूर्वक मनाइँदैछ । नयाँ वर्षलाई नयाँ आशा, उमङ्ग र सकारात्मक परिवर्तनको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ । वर्षको पहिलो दिन आज मानिसहरूले एकआपसमा शुभकामना आदानप्रदान गर्दै खुसी साटासाट गरिरहेका छन् ।
नेपालमा वैशाख १ गतेलाई परम्परागत रूपमा नयाँ वर्षको सुरुआती दिनका रूपमा मानिन्छ । प्राचीन संवत् मानिने विक्रम संवत्को आज पहिलो दिन भएकाले यसको ऐतिहासिक र सांस्कृतिक महत्व पनि विशेष रहेको छ । विश्वका विभिन्न देशमा फरक–फरक समयमा नयाँ वर्ष मनाइने भए पनि नेपालीहरूका लागि वैशाख १ विशेष दिन हो ।
खगोलशास्त्रीय हिसाबले पनि आजको दिन महत्वपूर्ण मानिन्छ । सूर्यले मीन राशिबाट मेष राशिमा प्रवेश गर्ने दिन भएकाले यसलाई मेष सङ्क्रान्ति पनि भनिन्छ । सूर्यको गतिसँग सम्बन्धित भएकाले विक्रम संवत् वैज्ञानिक आधारमा आधारित रहेको विद्वानहरू बताउँछन् ।
नयाँ वर्षको अवसरमा मानिसहरूले विगत वर्षको समीक्षा गर्दै आगामी दिनका लागि नयाँ लक्ष्य र योजना बनाउने गर्दछन् । सफलता हासिल गर्ने र असफलता दोहोरिन नदिने सङ्कल्प गर्ने परम्परा पनि रहेको छ ।
आज बिहानै स्नान गर्ने, घरपरिसर सफा गर्ने, मठमन्दिरमा पूजा–आराधना गर्ने, मिठा परिकार खाने तथा आफन्त र साथीभाइसँग भेटघाट गरी शुभकामना साटासाट गर्ने चलन व्यापक छ ।
विदेशमा रहेका नेपालीहरूले पनि वैशाख १ लाई विशेष महत्वका साथ मनाउँदै आएका छन् । यसै अवसरमा भक्तपुरमा परम्परागत बिस्का जात्रा पनि आयोजना गरिन्छ भने तराई क्षेत्रमा सहलेश फूल फुल्ने विश्वासका कारण यस दिनको छुट्टै धार्मिक र सांस्कृतिक महत्व रहेको छ ।
