काठमाडौं । पश्चिम एसियामा चलिरहेको युद्धको बीचमा कूटनीतिक रूपमा ठूलो मोड आएको देखिएको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग भएको वार्ता निकै सकारात्मक र उपलब्धिमूलक रहेको बताएका छन् ।
वार्तापछि इरानका ऊर्जा संरचनामाथि गर्ने भनिएको आक्रमण केही समयका लागि रोकिएको छ । विशेषगरी बुशहर आणविक विद्युत् केन्द्रलाई लक्षित गरेर योजना बनाइएको हमलालाई पाँच दिनका लागि स्थगित गरिएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् ।
यसअघि ट्रम्पले इरानलाई कडा चेतावनी दिँदै ४८ घण्टाको समयसीमा दिएका थिए । उनले होर्मुज जलमार्ग पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा नल्याए इरानका ठूला ऊर्जा केन्द्रहरू ध्वस्त पार्ने धम्की दिएका थिए । तर पछिल्लो समयमा भने उनले आफ्नो धारणा केही नरम बनाउँदै संवादमार्फत समस्या समाधानतर्फ अग्रसर भएको संकेत दिएका छन् ।
सोमबार सामाजिक सञ्जालमार्फत ट्रम्पले अमेरिका र इरानबीच जारी तनाव अन्त्य गर्न ठोस र अर्थपूर्ण छलफल भइरहेको जानकारी दिएका छन् । यही संवादलाई आधार मानेर उनले पेन्टागनलाई सम्भावित सैन्य कारबाही केही दिनका लागि रोक्न निर्देशन दिएका हुन् ।
यद्यपि, यो वार्ता कसको पहलमा र कसरी अघि बढिरहेको छ भन्नेबारे स्पष्ट जानकारी सार्वजनिक गरिएको छैन । पछिल्ला दिनहरूमा भने दुवै देशबीच तनाव चर्किँदै गएको थियो ।
विश्लेषकहरूका अनुसार यो द्वन्द्वको पूर्ण समाधान निकाल्न सहज छैन । किनकि अमेरिका र इजरायलले इरानको वर्तमान शासन परिवर्तन हुनुपर्ने धारणा राख्दै आएका छन् । आयतुल्लाह अली खामेनेईजस्ता शीर्ष नेतामाथि आक्रमण हुँदा पनि इरानको सत्ता संरचना भने यथावत् रहेको छ ।
अर्कोतर्फ, विश्वभर तेल आपूर्तिका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिने होर्मुज जलमार्ग अहिले पनि प्रमुख चिन्ताको विषय बनेको छ । इरानले सो मार्गमा अवरोध सिर्जना गरेकाले यसको सञ्चालन पुनः सुचारु गर्नु अन्तर्राष्ट्रिय प्राथमिकतामा परेको छ ।
यसैबीच, इरानका इसफहान र नातान्जमा रहेका आणविक केन्द्रहरूमा उच्च स्तरको युरेनियम भण्डारण रहेको बताइन्छ, जसले थप संवेदनशीलता बढाएको छ । यस विषयको व्यवस्थापन र नियन्त्रण कसरी गर्ने भन्ने अझै स्पष्ट हुन सकेको छैन ।
समग्रमा, अमेरिका र इरानबीचको पछिल्लो संवादले तनाव कम गर्ने आशा जगाए पनि दीर्घकालीन समाधान भने अझै अनिश्चित देखिएको छ ।
